Τη μεταφορά στην Ελλάδα του μοντέλου της Πορτογαλίας, όπου η σοσιαλιστική υπηρεσιακή κυβέρνηση, η κεντροδεξιά αξιωματική αντιπολίτευση και το τρίτο χριστιανοδημοκρατικό κόμμα συνυπέγραψαν το μνημόνιο, επιδιώκει η τρόικα.

Ο επίτροπος Ολι Ρεν, δύο φορές στη διάρκεια της προηγούμενης εβδομάδας, ζήτησε από τα ελληνικά κόμματα συναίνεση, την οποία προσδιόρισε ως “πολιτική υπευθυνότητα”.

Οι εκπρόσωποι της τρόικας, που βρίσκονται στην Αθήνα, έστειλαν ανάλογο μήνυμα ενώπιον των μελών της Επιτροπής Οικονομικών του ελληνικού κοινοβουλίου, ενώ πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι το επόμενο διάστημα οι συστάσεις θα γίνουν πιέσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, την ανάγκη συναίνεσης στο εσωτερικό πρόκειται να υπογραμμίσουν ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών στις συνεδριάσεις Ecofin/Eurogroup της Δευτέρας, καθώς έχει εμπεδωθεί η αντίληψη στην ευρωζώνη ότι ένας βασικός λόγος της ελληνικής αποτυχίας έχει να κάνει με τους ενδοκυβερνητικούς διαξιφισμούς αλλά κυρίως με την αντιπαράθεση των δύο κομμάτων εξουσίας που δημιουργεί διαλυτική δυναμική.

Πρώτα το πόρισμα, μετά οι αποφάσεις

Τη Δευτέρα δεν πρόκειται να ληφθούν αποφάσεις για το ελληνικό πρόβλημα. Θα πρέπει πρώτα να ανακοινωθεί το πόρισμα της τρόικας για την πορεία εφαρμογής του μνημονίου, στα μέσα της επόμενης εβδομάδας, την οποία θα διαβάσει πολύ προσεκτικά ειδικά η γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ.

Με βάση τις μέχρι στιγμής ενδείξεις, οι εκπρόσωποι της Κομισιόν, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ, που βρίσκονται στην Αθήνα, θα φύγουν με τις χειρότερες εντυπώσεις, έχοντας καταγράψει σοβαρές αποκλίσεις στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, απροθυμία υπουργών να συναινέσουν σε περαιτέρω περικοπές κρατικών δαπανών, καθυστερήσεις στις αποκρατικοποιήσεις, ατολμία στο άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων, δισταγμούς στην ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων.

“Απολύστε δημοσίους υπαλλήλους”

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες, η τρόικα ζητά απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων με τη μέθοδο της κατάργησης οργανικών θέσεων έπειτα από αναστολή λειτουργίας οργανισμών και υπηρεσιών και ως προς αυτό υπάρχει σθεναρή αντίσταση από την πλευρά της κυβέρνησης.

Στις αρχές Ιουνίου θα δημοσιοποιηθεί η έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, η οποία θα είναι καταπέλτης, όπως διεφάνη από τις εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν για την ελληνική οικονομία. Στις 14 Ιουνίου, θα συνεδριάσει εκ νέου το Γιούρογκρουπ για την ελληνική υπόθεση με επιδίωξη να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις που θα επικυρωθούν στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 24-5 Ιουνίου.

Νέο δάνειο, νέο μνημόνιο

Το επικρατέστερο σενάριο είναι η χορήγηση νέου δανείου ύψους περίπου 50 δισ. ευρώ για την κάλυψη των αναγκών των ετών 2012-13 με νέο σκληρό μνημόνιο και με εγγύηση τη δημόσια περιουσία, ώστε να εξασφαλιστούν οι δανειστές από οποιοδήποτε ρίσκο. Τα κόμματα που μετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό στη Φιλανδία συνυπέγραψαν κείμενο με το οποίο εγκρίνουν το πακέτο διάσωσης της Πορτογαλίας, με τη σημείωση ότι οποιοδήποτε άλλο δάνειο δοθεί στο μέλλον θα πρέπει να είναι ενυπόθηκο. Την ίδια αντίληψη έχει και η γερμανική κυβέρνηση, που δεν θέλει να ερεθίσει άλλο τους επιφυλακτικούς απέναντι στην ελληνική προσπάθεια γερμανούς πολίτες ενόψει των εκλογών του 2013.

Επιτακτικά η συναίνεση

Για το λόγο αυτό, η τρόικα αναμένεται να ζητήσει επιτακτικά τη συναίνεση της ελληνικής αξιωματικής αντιπολίτευσης στο νέο μνημόνιο, προκειμένου να βεβαιωθεί ότι δεν πρόκειται να επαναληφθεί το φιάσκο της προηγούμενης χρονιάς, στη διάρκεια της οποίας ένα έτσι κι αλλιώς μη ρεαλιστικό μνημόνιο δεν εφαρμόστηκε επί της ουσίας ποτέ σωστά. Τα σημεία στα οποία επιμένουν ιδιαίτερα οι πιστωτές μας είναι η μείωση του κράτους, οι “θαρραλέες” αποκρατικοποιήσεις και η πλήρης ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων.

Και ως προς αυτά τα τρία σημεία θεωρούν αυτονόητη τη συναίνεση ενός κεντροδεξιού κόμματος, όπως η Νέα Δημοκρατία. Η στάση του Αντώνη Σαμαρά στο Ζάππειο ΙΙ δεν διευκολύνει τις επιδιώξεις των δανειστών, που όμως -όπως όλα δείχνουν- θα επιμείνουν. Η κυβέρνηση είναι προφανώς ενημερωμένη για αυτούς τους σχεδιασμούς και με αυτό το σκεπτικό σχεδιάζει να εντάξει στο Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο κάποιες από τις προτάσεις Σαμαρά, προκειμένου να δείξει στην τρόικα ότι έπραξε ό,τι της αναλογεί και αναμένει τις κινήσεις καλής θέλησης της άλλης πλευράς.

Το επιχείρημα της Συγγρού είναι ότι το μνημόνιο της Πορτογαλίας είναι ηπιότερο του ελληνικού και ότι εκεί ο υπηρεσιακός αρχηγός Σόκρατες το έδωσε στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κοέλιο να το διαβάσει και να κάνει τις παρατηρήσεις του, οι οποίες και εντάχθηκαν στο τελικό κείμενο.

Οι διαφορές της Ελλάδας με την Πορτογαλία

Η αλήθεια είναι ότι ο πορτογαλικός λαός έχει ήδη υποστεί τρία πακέτα λιτότητας και η πορτογαλική οικονομία είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση από την ελληνική, ενώ πράγματι οι “τροϊκανοί” διδάχθηκαν από τα λάθη τους στη διαχείριση της ελληνικής κρίσης. Είναι επίσης αλήθεια ότι εδώ δεν υπάρχει κουλτούρα συνεργασίας κομμάτων και σε αυτό σκοντάφτουν οι φιλοδοξίες κάποιων εγχώριων και ξένων κύκλων για κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού μετά από ενδεχόμενες εκλογές -χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο λαός, εφόσον οδηγηθεί στις κάλπες, δεν θα υποδείξει τέτοιου είδους απόπειρες.

__________________________________________________________________________________________________________________________________

Ποια μέτρα θα πάρει η κυβέρνηση από τον Ιούλιο

Θα συμπεριληφθούν στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής που θα παρουσιάσει ο Γ. Παπακωνσταντίνου στους ευρωπαίους ομολόγους του αύριο

Του Γιώργου Παλαιτσάκη

Πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα που θα στοχεύουν στην εξοικονόμηση ποσού άνω των 8 δισ. ευρώ θα υποχρεωθεί να λάβει η κυβέρνηση εντός του 2011, για να διασώσει από τον εκτροχιασμό τον κρατικό προϋπολογισμό του τρέχοντος έτους, αλλά και να πείσει την τρόικα ότι το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, το οποίο θα περιγράφεται στο Μεσοπρόθεσμό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής της περιόδου 2011-2015, είναι αξιόπιστο.

Στο πακέτο των νέων μέτρων που θα κληθεί να λάβει η κυβέρνηση από τον Ιούλιο περιλαμβάνονται περικοπές κοινωνικών επιδομάτων και φοροαπαλλαγών, νέες μειώσεις αποδοχών στον στενό δημόσιο τομέα και τις ΔΕΚΟ, περισσότερες απολύσεις συμβασιούχων από το δημόσιο, πρόσθετες περικοπές επιχορηγήσεων και λειτουργικών δαπανών, φόροι σε μη αλκοολούχα ποτά και στο φυσικό αέριο, αυξήσεις στα τέλη κυκλοφορίας όλων των οχημάτων, εντατικοποίηση φορολογικών ελέγχων καθώς και ρυθμίσεις για ληξιπρόθεσμα χρέη προς το δημόσιο, για καταπατημένες εκτάσεις του δημοσίου και για αυθαίρετα κτίσματα.

Οι ισχυρισμοί του υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου ότι τα πρόσθετα μέτρα που θα ληφθούν φέτος δεν είναι δυνατόν να υπερβούν τα 3 δισ. ευρώ απερρίφθησαν από τους επικεφαλής της τρόικας, κ. Π. Τόμσεν (ΔΝΤ), Μ. Μορς (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) και Κ. Μαζούχ (ΕΚΤ), οι οποίοι αντέτειναν ότι, για να διασφαλιστεί η σημαντική μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο επίπεδο του 7,4% του ΑΕΠ που προβλέπει ο φετινός προϋπολογισμός, πρέπει, μέσω των πρόσθετων μέτρων, να επιδιωχθεί εξοικονόμηση ύψους τουλάχιστον 8 δισ. ευρώ.

Μετά τη διάψευση όλων των κυβερνητικών προβλέψεων για το 2010 και το 2011 (βάθος ύφεσης, αποδοτικότητα ήδη ληφθέντων περιοριστικών μέτρων και ύψος ελλείμματος), θεωρείται βέβαιο ότι στο τέλος θα επικρατήσει η άποψη της τρόικας, σύμφωνα με την οποία “πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα νέα δημοσιονομικά μέτρα συνολικού ύψους τουλάχιστον 8 δισ. ευρώ”!

Ο κ. Παπακωνσταντίνου έχει προβλέψει ότι η ύφεση της οικονομίας θα περιοριστεί φέτος στο 3%. Όμως, το πιο πιθανό πλέον είναι η ύφεση να υπερβεί το 3,5% φέτος. Εξαιτίας δε της βαθύτερης ύφεσης, αλλά και της ανεξήγητης πρόβλεψης του υπουργού Οικονομικών ότι οι εισπράξεις του δημοσίου φέτος θα είναι αυξημένες κατά 8,5%, τα συνολικά τακτικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού, αν δεν γίνουν παρεμβάσεις με την επιβολή νέων μέτρων, αναμένεται να παρουσιάσουν υστέρηση άνω των 3,5 δισ. ευρώ.

Σημαντικό πρόβλημα ανακύπτει επίσης και από τη διάψευση των προβλέψεων του υπουργείου Οικονομικών για την αποδοτικότητα που θα έχουν ορισμένα μέτρα που έχουν ενταχθεί στον φετινό προϋπολογισμό. Πρόκειται για τα μέτρα που προβλέπουν την είσπραξη έκτακτων εσόδων ύψους 700 εκατ. ευρώ από τη νομιμοποίηση των ηλεκτρονικών τυχερών και τεχνικών παιχνιδιών, 270 εκατ. ευρώ από τις αυξήσεις των αντικειμενικών αξιών, 250 εκατ. ευρώ από την επέκταση της σύμβασης για το αεροδρόμιο Αθηνών, 900 εκατ. ευρώ από την είσπραξη καθυστερούμενων οφειλών και προστίμων που εκκρεμούν στα δικαστήρια, καθώς και την εξοικονόμηση ποσού ύψους 800 εκατ. ευρώ από περικοπές δαπανών στις ΔΕΚΟ και 2,1 δισ. ευρώ από περικοπές φαρμακευτικών δαπανών και εξόδων για προμήθειες νοσοκομείων.

Από τα 5 δισ. ευρώ που προβλέπεται να εξοικονομηθούν συνολικά με την εφαρμογή των μέτρων αυτών είναι ζήτημα αν θα εξοικονομηθούν πάνω από 2,8 δισ. ευρώ, δηλαδή η υστέρηση έναντι των προβλέψεων θα ξεπεράσει τα 2,2 δισ. ευρώ. Αν συνυπολογιστεί το πρόσθετο βάρος που κληροδοτεί στον φετινό προϋπολογισμό η υπέρβαση του ελλείμματος του 2010 κατά 2,3 δισ. ευρώ, τότε το συνολικό ύψος των αρνητικών αποκλίσεων από τους στόχους του φετινού προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα υπερβεί τα 8 δισ. ευρώ. Λόγω της αναθεώρησης του ύψους της δημοσιονομικής παρέμβασης που πρέπει να γίνει το 2011, από τα 3 δισ. στα 8 δισ. ευρώ, το συνολικό πακέτο μέτρων που θα προβλέπει το τελικό κείμενο του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής για την περίοδο 2011-2015 θα φτάσει τα 32 δισ. ευρώ (8 δισ. ευρώ για το 2011 και 24 δισ. ευρώ για την περίοδο 2012-2015).

Τα μέτρα

Στο πλαίσιο αυτό, όπως ήδη έχει επισημάνει η “Μ”, η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να λάβει εντός του τρέχοντος έτους τα ακόλουθα μέτρα:

1. Περικοπές σε κοινωνικά επιδόματα με την καθιέρωση πολύ χαμηλών εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Η καταβολή των επιδομάτων σε ανέργους, τρίτεκνους, πολύτεκνους και ανάπηρους θα συνδεθεί άμεσα με κριτήρια που θα αφορούν το ύψος του ετήσιου δηλωθέντος εισοδήματος και τα περιουσιακά στοιχεία που κατέχουν οι σημερινοί δικαιούχοι των επιδομάτων! Από την εφαρμογή αυτού του μέτρου εκτιμάται ότι μπορούν να εξοικονομηθούν πάνω από 500 εκατ. ευρώ.

2. Κατάργηση των “υπολειμμάτων” του 13ου και του 14ου μισθού για 700.000 υπαλλήλους και λειτουργούς του δημοσίου. Τα ποσά των 250, 250 και 500 ευρώ που απέμειναν από το δώρο του Πάσχα, το επίδομα θερινής αδείας και το δώρο Χριστουγέννων, αντίστοιχα, θα καταργηθούν με τις νέες ρυθμίσεις για τα μισθολόγια που θα ψηφιστούν τον Ιούνιο και θα τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2011.

3. Περικοπή ή κατάργηση των 99 από τα 102 συνολικά ειδικά και κλαδικά επιδόματα που λαμβάνουν οι 450.000 πολιτικοί δημόσιοι υπάλληλοι (εργαζόμενοι στα υπουργεία, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης) από τη 1-7-2011. Οι σαρωτικές αυτές ρυθμίσεις θα προβλέπονται με το νέο μισθολόγιο των πολιτικών υπαλλήλων. Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών είναι ο κάθε υπάλληλος να εισπράττει τον βασικό μισθό και τρία το πολύ ακόμη επιδόματα: το επίδομα θέσης ευθύνης, το επίδομα μεταπτυχιακών σπουδών και την οικογενειακή παροχή. Από τα 99 υπό κατάργηση ειδικά και κλαδικά επιδόματα, μόνο το κίνητρο απόδοσης, το οποίο κυμαίνεται από 57 έως 100 ευρώ τον μήνα, και η “προσωπική διαφορά” των 142 ευρώ τον μήνα θα ενσωματωθούν στους βασικούς μισθούς. Επιπλέον, οι ωριμάνσεις των βασικών μισθών των πολιτικών δημόσιων υπαλλήλων θα γίνονται πλέον με πιο… αργό ρυθμό, ανά 3 ή 4 έτη και όχι ανά 2 έτη, που προβλέπει το ισχύον μισθολόγιο! Από την εφαρμογή των ρυθμίσεων αυτών εκτιμάται ότι οι συνολικές αποδοχές μεγάλου αριθμού υπαλλήλων θα υποστούν μειώσεις μέχρι και 35%!

4. Περαιτέρω απολύσεις δεκάδων χιλιάδων συμβασιούχων από τα υπουργεία, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, μέσω της μη ανανέωσης των συμβάσεων που λήγουν. Στις συζητήσεις με τα συναρμόδια υπουργεία Εσωτερικών και Οικονομικών η τρόικα ζήτησε μάλιστα απολύσεις υπαλλήλων που εργάζονται στους δημόσιους οργανισμούς οι οποίοι καταργούνται ή συγχωνεύονται.

5. Άμεση εφαρμογή της αναλογίας μία πρόσληψη για κάθε δέκα αποχωρήσεις σε όλο το δημόσιο και τις ΔΕΚΟ, σε αντικατάσταση της ισχύουσας σήμερα αναλογίας μία πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις.

6. Νέες περικοπές αποδοχών για τους εργαζομένους στις δημόσιες επιχειρήσεις και τους δημόσιους οργανισμούς.

7. Περαιτέρω περικοπές επιχορηγήσεων, λειτουργικών και επενδυτικών δαπανών.

8. Διενέργεια συνοπτικών φορολογικών ελέγχων σε χιλιάδες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που δεν δέχτηκαν να υπαχθούν στη ρύθμιση για την περαίωση των εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων των χρήσεων 2000-2009.

9. Προώθηση μιας νέας, ακόμη πιο ευνοϊκής ρύθμισης για την εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το δημόσιο.

10. Επιβολή ειδικών φόρων κατανάλωσης στα αναψυκτικά, τους χυμούς, τα εμφιαλωμένα νερά και το φυσικό αέριο από τη 1-7-2011.

11. Αυξήσεις στα τέλη κυκλοφορίας του έτους 2012 που θα καταβάλουν το δίμηνο Νοεμβρίου - Δεκεμβρίου 2011 οι κάτοχοι 5.000.000 οχημάτων ΙΧ και ΔΧ.

12. Μείωση των αφορολογήτων ορίων που ισχύουν για την απόκτηση πρώτης κατοικίας με αγορά, δωρεά, γονική παροχή ή κληρονομιά. Τα όρια αυτά ανέρχονται σήμερα σε 200.000 ευρώ για τον άγαμο και σε 250.000 ευρώ για τον έγγαμο. Προσαυξάνονται δε κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα ανήλικα τέκνα των οποίων την επιμέλεια έχει ο δικαιούχος. Εξετάζεται τα όρια αυτά να μειωθούν στα επίπεδα των 100.000-150.000 ευρώ για κάθε άγαμο και στα επίπεδα των 150.000-200.000 ευρώ για κάθε έγγαμο.

13. Μείωση του αφορολόγητου ορίου του φόρου ακίνητης περιουσίας από τις 400.000 ευρώ στα επίπεδα των 200.000-250.000 ευρώ. Η μείωση δεν αποκλείεται να εφαρμοστεί αναδρομικά και για τον ΦΑΠ του έτους 2010 που δεν έχει ακόμη εισπραχθεί.

14. Κατάργηση των μειωμένων κατά 30% συντελεστών ΦΠΑ που ισχύουν για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται στα νησιά του Αιγαίου καθώς και των αυξημένων κατά 40% αφορολογήτων ορίων που ισχύουν σε όλα τα νησιά κάτω των 3.100 κατοίκων.

15. Μετατάξεις προϊόντων και υπηρεσιών από τον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ 13% στον υψηλό συντελεστή 23%.

16. Νομιμοποίηση των καταπατημένων εκτάσεων του δημοσίου. Εξετάζεται να προωθηθεί νέα ρύθμιση, με την οποία θα παρέχεται η δυνατότητα σε χιλιάδες αυθαίρετους κατόχους δημόσιων κτημάτων να τα εξαγοράσουν από το δημόσιο πληρώνοντας χαμηλά τιμήματα σε πολλές μηνιαίες δόσεις.

17. Τακτοποίηση όλων των υποθέσεων αυθαιρέτων κτισμάτων με τη θέσπιση ρυθμίσεων που θα προβλέπουν σημαντικές μειώσεις στα πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης και πρόσκληση των ιδιοκτητών να καταβάλουν τα σημαντικά μειωμένα πρόστιμα, με αντάλλαγμα μία μεγάλης χρονικής διάρκειας “άφεση αμαρτιών”, που συνεπάγεται και τη μη εφαρμογή των διατάξεων που προβλέπουν κατεδαφίσεις.

18. Αύξηση των συντελεστών της έκτακτης εισφοράς που επιβάλλεται στις επιχειρήσεις.

Τα παραπάνω μέτρα, καθώς και άλλα που ακόμη συζητιούνται και δεν έχουν αποκαλυφθεί, απαιτείται πλέον να ληφθούν άμεσα, προκειμένου να εγκριθεί η εκταμίευση της πέμπτης δόσης ύψους 12 δισ. ευρώ από το δάνειο των 110 δισ. ευρώ και, κυρίως, να ανάψει το πράσινο φως για νέα δανειοδότηση της Ελλάδας άνω των 60 δισ. ευρώ για τη διετία 2012-2013.

Αύριο στο Eurogroup

Όλα τα μέτρα θα συμπεριληφθούν στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2011-2015, τις βασικές αρχές του οποίου θα παρουσιάσει ο υπουργός Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου στους ευρωπαίους ομολόγους του στη συνεδρίαση του συμβουλίου Eurogroup αύριο Δευτέρα 16 Μαΐου.

Ανάλογα και με τις αντιδράσεις τους θα γίνουν οι τελευταίες αλλαγές, και το ΜΠΔΣ αναμένεται να κατατεθεί στην Βουλή μέχρι το τέλος της επόμενης εβδομάδας.