Periergo

Του Γιώργου Παλαιτσάκη

Την επιβολή προστίμου 100 ευρώ σε όσους καταναλωτές εντοπίζονται να μη λαμβάνουν αποδείξεις από τα καταστήματα που ψωνίζουν, τη σημαντική μείωση των προστίμων για όσες επιχειρήσεις εκδίδουν ή λαμβάνουν πλαστά ή εικονικά τιμολόγια, την επιστροφή του 30% των προστίμων σε όσους προβαίνουν σε άμεση πληρωμή τους και την κατάργηση των διατάξεων που προβλέπουν απόρριψη των βιβλίων και των στοιχείων λόγω ανακρίβειας θα προβλέπουν οι ρυθμίσεις του νέου φορολογικού νομοσχεδίου για την τροποποίηση του φορολογικού ποινολογίου και την απλοποίηση του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων.
Σύμφωνα με τις σημαντικότερες αλλαγές που περιλαμβάνονται στο σχετικό προσχέδιο, το οποίο κατήρτισε αρμόδια επιτροπή εμπειρογνωμόνων και έχει στη διάθεσή της η “Μ”:

1) Θα επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ από το ΣΔΟΕ και τις άλλες φοροελεγκτικές αρχές στους καταναλωτές που “συλλαμβάνονται” να μη ζητούν αποδείξεις ή να έχουν αποδεχτεί την έκδοση ανακριβών αποδείξεων. Για την επιβολή του προστίμου αυτού θα συντάσσεται άμεσα Διαπιστωτική Πράξη - Απόφαση Επιβολής Προστίμου (ΔΠ-ΑΕΠ), που θα υπογράφεται από τα µέλη του συνεργείου ελέγχου. Αντίτυπο της Πράξης αυτής θα παραδίδεται στον παραβάτη, ο οποίος θα καλείται να υπογράφει σχετικά για την παραλαβή και την αποδοχή της παράβασης. Σε περίπτωση άρνησης παραλαβής, η άρνηση αυτή θα σημειώνεται σχετικά επί του σώματος της ΔΠ-ΑΕΠ. Αντίτυπο της ΔΠ-ΑΕΠ θα παραδίδεται εντός της επόμενης εργάσιμης ημέρας στη ΔΟΥ, στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας διαπιστώθηκε η παράβαση.
Το πρόστιμο θα πρέπει να καταβάλλεται εντός 10 ημερών σε οποιαδήποτε ΔΟΥ, µε έκπτωση 50%. Σε κάθε περίπτωση µη καταβολής του προστίμου, αυτό θα βεβαιώνεται στη ΔΟΥ, στη χωρική αρμοδιότητα της οποίας διαπιστώθηκε η παράβαση στο σύνολό της.
Δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο σε βάρος φυσικού προσώπου ιδιώτη, εφόσον οι παραβάσεις µη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης στοιχείων σε βάρος επιτηδευματία προέκυψαν από καταγγελία του ίδιου.

2) Τα ποσά που λαμβάνονται υπόψη ως βάσεις υπολογισμού (ΒΑΣ. ΥΠ.) των προστίμων για ορισμένες παραβάσεις του Κώδικα Απεικόνισης Συναλλαγών (πρώην Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων) θα κλιμακώνονται ανάλογα µε την κατηγορία των βιβλίων που υποχρεούται να τηρεί κάθε υπόχρεο πρόσωπο, ως εξής:
α) 300 ευρώ για µη υπόχρεους σε τήρηση βιβλίων.
β) 900 ευρώ για υπόχρεους σε τήρηση “απλογραφικών βιβλίων” (βιβλίων β’ κατηγορίας του ισχύοντος ΚΒΣ)
γ) 1.200 ευρώ για υπόχρεους σε τήρηση “διπλογραφικών βιβλίων” (γ’ κατηγορίας του ισχύοντος ΚΒΣ).
Ως βάση υπολογισμού για ορισμένες άλλες παραβάσεις θα εξακολουθεί να ορίζεται το ύψος της συναλλαγής για την οποία διαπιστώθηκε η παράβαση.

3) Δεν θα επιβάλλεται πρόστιμο από την εφορία όταν:

• Διαπιστώνεται για πρώτη φορά οποιαδήποτε παράβαση ανεξάρτητα από το είδος και το πλήθος αυτών.
• Έχουν εκδοθεί αθεώρητα φορολογικά στοιχεία, αντί θεωρημένων, εφόσον στις ως άνω περιπτώσεις έχουν εκδοθεί από παραδρομή και έχουν καταχωρηθεί στα βιβλία εμπρόθεσμα και δηλώθηκε εγγράφως από τον υπόχρεο στον προϊστάμενο της ΔΟΥ η παράλειψη αυτή, πριν από τη διαπίστωσή της από οποιονδήποτε φορολογικό έλεγχο.
• Για συγκεκριμένη συναλλαγή έχει εκδοθεί το µη προσήκον φορολογικό στοιχείο, εφόσον το εκδοθέν περιλαμβάνει τουλάχιστον τα δεδομένα του προβλεπόμενου, έχει εκδοθεί στον οριζόμενο γι’ αυτό χρόνο και φέρει θεώρηση στην περίπτωση που απαιτείται.
• Δεν έχουν διαφυλαχθεί από τον κατά περίπτωση υπόχρεο τα επιπλέον προαιρετικώς εκδοθέντα αντίτυπα.
• Δεν έχουν εκδοθεί από τον υπόχρεο δελτία αποστολής για τις περιπτώσεις: παράδοσης επιστρεφόμενων αγαθών αξίας μέχρι και 5.000 ευρώ ή παράδοσης αγαθών προς επισκευή, συντήρηση ή άλλη αιτία που δεν συνεπάγεται απόκτηση εσόδων για τον υπόχρεο, εφόσον για τις προαναφερόμενες περιπτώσεις έχουν εκδοθεί από τον παραλήπτη των αγαθών δελτία αποστολής κατά τις διατάξεις των ΚΑΣ και αποδεικνύεται µε αντίτυπο ή φωτοαντίγραφο του σχετικού δελτίου αποστολής.
• Έχουν εκδοθεί δελτία αποστολής µε γενική (ελλιπή) περιγραφή των ειδών εφόσον σκοπός της διακίνησης είναι ο δειγματισμός άνευ παραδόσεως των ειδών και δεν τηρείται βιβλίο αποθήκης.
• Διαπιστώνονται παρατυπίες ή παραλείψεις που δεν εμπίπτουν στις προηγούμενες περιπτώσεις και αποτελούν τυπικές παραβάσεις, οι οποίες δεν καταγράφονται σε αυτές που επηρεάζουν τα ακαθάριστα έσοδα ή τα έξοδα, εφόσον οφείλονται σε παραδρομή ή συγγνωστή πλάνη.
• Πρόκειται για υποθέσεις που έχουν ήδη ελεχθεί µε τακτικό φορολογικό έλεγχο και έχουν εκδοθεί οριστικά φύλλα ελέγχου ή πράξεις προσδιορισμού του φόρου στη φορολογία εισοδήματος και στον ΦΠΑ ή για υποθέσεις που έχουν περαιωθεί ως προς τις φορολογίες αυτές µε οποιονδήποτε τρόπο.

4) Σε περίπτωση μη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης φορολογικών στοιχείων, που έχει ως αποτέλεσμα την απόκρυψη συναλλαγής ή μέρους αυτής, εφόσον η αποκρυβείσα αξία είναι μεγαλύτερη των 5.000 ευρώ θα επιβάλλεται πρόστιμο για κάθε παράβαση ίσο με 25% της συναλλαγής ή μέρους αυτής που αποκρύφτηκε. Σε κάθε τέτοια περίπτωση, το συνολικό ανώτατο πρόστιμο ανά φορολογικό έλεγχο που αφορά την ίδια διαχειριστική περίοδο δεν μπορεί να υπερβεί τις 100.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση υποτροπής προσαυξάνεται κατά 50%.

5) Μειώνονται σημαντικά τα πρόστιμα για την έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων, τη λήψη εικονικών φορολογικών στοιχείων, τη νόθευση αυτών, καθώς και για την καταχώριση στα βιβλία αγορών ή εξόδων που δεν έχουν πραγματοποιηθεί και δεν έχει εκδοθεί φορολογικό στοιχείο. Για τις παραβάσεις αυτές το πρόστιμο μειώνεται κατά 70%, από το 100% στο 30% της αξίας κάθε στοιχείου, μη συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Επιπλέον, το μειωμένο αυτό πρόστιμο θα επιβάλλεται μόνο εφόσον η αξία του στοιχείου είναι μεγαλύτερη των 5.000 ευρώ, ενώ το ισχύον σήμερα καθεστώς προβλέπει ότι το ίσο με το 100% της αξίας του φορολογικού στοιχείου πρόστιμο επιβάλλεται εφόσον η αποκρυβείσα αξία συναλλαγής είναι μεγαλύτερη των 1.200 ευρώ. Επιπλέον, τίθεται ανώτατο όριο 300.000 ευρώ στο ύψος των προστίμων που μπορούν να επιβληθούν για τις παραβάσεις αυτές ανά φορολογικό έλεγχο στην ίδια διαχειριστική περίοδο! Σε περίπτωση υποτροπής, το όριο αυτό θα προσαυξάνεται κατά 50%. Οι ευνοϊκές αυτές ρυθμίσεις θα ισχύσουν και για μεγάλες υποθέσεις πλαστών και εικονικών τιμολογίων που εκκρεμούν στις ΔΟΥ ή στα δικαστήρια, οδηγώντας σε απαλλαγή των φοροπαραβατών από πρόστιμα ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ

6) Τα πρόστιμα που βεβαιώνονται με βάση τις πράξεις επιβολής προστίμου ή μετά από διοικητικό ή δικαστικό συμβιβασμό θα καταβάλλονται σε 10 ίσες μηνιαίες δόσεις, με τον περιορισμό ότι κάθε δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 300 ευρώ, εκτός της τελευταίας. Κατά την εμπρόθεσμη καταβολή των προστίμων, εφάπαξ ή σε δόσεις παρέχεται έκπτωση:

• 60% για την εφάπαξ καταβολή
• 40% για την καταβολή σε δόσεις, για κάθε δόση, εκτός της πρώτης, για την οποία δεν παρέχεται έκπτωση. Δεν είναι δυνατή η πληρωμή με έκπτωση επόμενης δόσης αν δεν έχει εξοφληθεί η προηγούμενη αυτής.

7) Οι φορολογούμενοι που θα καταβάλλουν το σύνολο των προστίμων θα επιβραβεύονται. Συγκεκριμένα θα επιστρέφεται το 30% του ποσού που έχει καταβληθεί ως επιβράβευση της φορολογικής συνέπειας του επιτηδευματία κατά τη διαχειριστική περίοδο επιβολής του προστίμου και των δυο επόμενων αυτής, εφόσον πρόκειται για ενεργή επιχείρηση που δεν τελεί σε ουσιαστική ή τυπική αδράνεια.

8) Καταργούνται οι διατάξεις που προβλέπουν ότι σε περιπτώσεις διαπίστωσης ουσιαστικών παραβάσεων του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων τα βιβλία κρίνονται ανεπαρκή ή ανακριβή με αποτέλεσμα τα καθαρά κέρδη της ελεγχόμενης επιχείρησης ή του ελεγχόμενου επιτηδευματία να προσδιορίζονται εξωλογιστικά και ειδικά στις περιπτώσεις ανακρίβειας των βιβλίων, με την εφαρμογή προσαυξημένων κατά 40%-80% μοναδικών συντελεστών καθαρού κέρδους.


Οι αλλαγές στον Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων

9) Ο Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων μετονομάζεται σε Κώδικα Απεικόνισης Συναλλαγών (ΚΑΣ).

10) Καταργείται η διάκριση των βιβλίων σε β’ και γ’ κατηγορίας. Τα βιβλία που σήμερα ονομάζονται “β’ κατηγορίας” μετονομάζονται σε “απλογραφικά”, ενώ τα “γ’ κατηγορίας” μετονομάζονται σε “διπλογραφικά”.

11) Αυξάνεται από τις 5.000 στις 10.000 ευρώ το όριο ακαθαρίστων εσόδων μέχρι το οποίο απαλλάσσονται από την υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης αποδείξεων οι επιτηδευματίες που παρέχουν υπηρεσίες.

12) Οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες των οποίων τα ακαθάριστα έσοδα δεν υπερβαίνουν το 1.500.000 ευρώ θα τηρούν “απλογραφικά βιβλία”, ενώ οι επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες με ετήσια ακαθάριστα έσοδα μεγαλύτερα του 1.500.000 ευρώ θα τηρούν “διπλογραφικά βιβλία”.

13) Ως “απλογραφικά βιβλία” θεωρούνται το βιβλίο εσόδων-εξόδων και το βιβλίο απογραφής, το οποίο τηρείται μόνο στην περίπτωση κατά την οποία τα ακαθάριστα έσοδα του επιτηδευματία από την πώληση αγαθών υπερέβησαν το όριο των 150.000 ευρώ.

14) Το χρονικό περιθώριο ενημέρωσης του βιβλίου εσόδων-εξόδων αυξάνεται σημαντικά. Με το ισχύον σήμερα καθεστώς προβλέπεται η υποχρέωση του επιτηδευματία να ενημερώνει το βιβλίο εσόδων-εξόδων το αργότερο μέχρι τη 15η μέρα του επόμενου μήνα από την έκδοση ή τη λήψη του κατά περίπτωση δικαιολογητικού. Με το νέο καθεστώς ορίζεται ότι η ενημέρωση του βιβλίου εσόδων-εξόδων γίνεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα κάθε ημερολογιακού τριμήνου και όχι πέραν της εμπρόθεσμης υποβολής της περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ.

15) Αυξάνονται και τα χρονικά περιθώρια ενημέρωσης των βιβλίων που τηρούν οι επιχειρήσεις με ετήσια ακαθάριστα έσοδα άνω του 1.500.000 ευρώ (των βιβλίων που σήμερα ονομάζονται “γ’ κατηγορίας” και με το νέο σύστημα μετονομάζονται σε “διπλογραφικά”). Το ημερολόγιο, το οποίο με τις ισχύουσες διατάξεις πρέπει να ενημερώνεται μέχρι τη 15η μέρα του επόμενου μήνα από την έκδοση ή τη λήψη του κατά περίπτωση δικαιολογητικού, με το νέο καθεστώς θα πρέπει να ενημερώνεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα από την έκδοση ή τη λήψη του κατά περίπτωση δικαιολογητικού. Η προθεσμία αυτή δεν θα μπορεί να υπερβαίνει την εμπρόθεσμη υποβολή της περιοδικής δήλωσης ΦΠΑ.

16) Αυξάνεται από 5.000.000 σε 6.500.000 ευρώ το ελάχιστο όριο των ακαθαρίστων εσόδων που προβλέπεται για όσους επιτηδευματίες υποχρεούνται να τηρούν βιβλίο αποθήκης.


Ποια βιβλία καταργούνται και ποια αντικαθίστανται

17) Καταργείται το βιβλίο παραγωγής-κοστολογίου, το οποίο πρέπει να τηρούν σήμερα όσοι επιτηδευματίες είναι υποχρεωμένοι να τηρούν βιβλίο αποθήκης.

18) Θα είναι πλέον υποχρεωμένοι να τηρούν βιβλίο αποθήκης, εάν τα ακαθάριστα έσοδά τους είναι μεγαλύτερα των 6.500.000 ευρώ, οι ακόλουθες κατηγορίες επιτηδευματιών:
α) ο εκμεταλλευτής ελαιοτριβείου,
β) ο πρατηριούχος χονδρικής πώλησης καπνοβιομηχανικών προϊόντων,
γ) ο πωλητής βενζίνης και πετρελαίου για λογαριασμό τρίτου,
δ) ο εκμεταλλευτής πρατηρίου υγραερίου αυτοκινήτων,
ε) ο εκμεταλλευτής πρατηρίου υγρών καυσίμων και λιπαντικών αυτοκινήτων,
στ) ο εκμεταλλευτής ξενοδοχείου ή ξενώνα ή κάμπιγκ.

19) Καταργείται το βιβλίο ποσοτικής παραλαβής ή το διπλότυπο δελτίο ποσοτικής παραλαβής.

20) Καταργούνται οι υποχρεώσεις του επιτηδευματία που τηρεί “διπλογραφικά βιβλία” (σημερινά βιβλία “γ’ κατηγορίας”) και πραγματοποιεί παραγωγικές επενδύσεις διενεργώντας αφορολόγητες εκπτώσεις ή αποθεματικά: α) να τηρεί βιβλίο επενδύσεων, β) να τηρεί στα λογιστικά του βιβλία χωριστούς αναλυτικούς λογαριασμούς κατά αναπτυξιακό νόμο για τις αφορολόγητες εκπτώσεις ή τα αποθεματικά, γ) να καταχωρεί στο βιβλίο απογραφών αναλυτικά και χωριστά κατά αναπτυξιακό νόμο, τις επενδύσεις, τις εκπτώσεις και τα αποθεματικά.

21) Καταργείται η υποχρέωση του επιτηδευματία που τηρεί “απλογραφικά βιβλία” να τηρεί βιβλίο επενδύσεων.

22) Ο επιτηδευματίας που εκμεταλλεύεται παιδικό σταθμό, εκπαιδευτήριο, σχολή, φροντιστήριο, εργαστήριο ελευθέρων σπουδών και κάθε άλλης φύσεως επιχείρηση ή οργανισμό με χαρακτήρα διδακτικό ή επαγγελματικής κατάρτισης, υποχρεούται πλέον να καταχωρεί στο μητρώο μαθητών τον ΑΦΜ και το ονοματεπώνυμο του καταβάλλοντος τα δίδακτρα.

23) Καταργείται η υποχρέωση του επιτηδευματία που εκμεταλλεύεται ψυκτικούς χώρους και χώρους αποθήκευσης αγαθών τρίτων να εκδίδει διπλότυπο δελτίο εισαγωγής στο ψυγείο ή τίτλο αποθήκευσης. Επίσης καταργείται η υποχρέωση του ίδιου επιτηδευματία να εκδίδει δελτίο αποστολής κατά την εξαγωγή και να τηρεί βιβλίο αποθήκευσης, σε μερίδες κατά αποθέτη, με αναγραφή της διεύθυνσης του και της αρμόδιας ΔΟΥ.

24) Καταργείται η υποχρέωση του πράκτορα κρατικών λαχείων να τηρεί βιβλίο διάθεσης λαχείων.

25) Καταργείται η υποχρέωση του επιτηδευματία που διατηρεί επιχείρηση πώλησης μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, μοτοσικλετών, μοτοποδηλάτων, τροχόσπιτων, σκαφών αναψυχής, γεωργικών και λοιπών αυτοκινούμενων μηχανημάτων, να τηρεί βιβλίο μεταχειρισμένων αγαθών.

26) Καταργείται η υποχρέωση του επιτηδευματία που εκμεταλλεύεται χώρο στάθμευσης ή φύλαξης σκαφών θαλάσσης να καταχωρεί στο βιβλίο στάθμευσης τον ΑΦΜ του κατόχου του σκάφους και το όνομα του σκάφους όταν δεν υπάρχει αριθμός νηολόγησης!

27) Καταργείται η υποχρέωση του μεσίτη αστικών συμβάσεων, αγοράς ή πώλησης και ενοικίασης ακινήτων να τηρεί βιβλίο ή διπλότυπο δελτίο εντολών στο οποίο καταχωρούνται το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία και η διεύθυνση του εντολέα, η χρονολογία της εντολής, το είδος, η διεύθυνση και εφόσον δεν υπάρχει, η περιοχή, τα τετραγωνικά μέτρα του ακινήτου που αφορά η εντολή, καθώς και η συμφωνούμενη αμοιβή!